არა რასიზმს! საკმარისია, რასაც რასიზმის ყოველგვარი გამოვლინების აღსაკვეთად ვაკეთებთ?

თარიღი: აპრილი 13, 2019

რასიზმი მსოფლიო ცივილიზაციის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და მტკივნეული პრობლემაა, რომელმაც ფეხბურთში კიდევ ერთხელ იჩინა თავი. დღეს, XXI-ე საუკუნეში, ადამიანებს კვლავაც განარჩევენ ფიზიკური ან ეთნიკური მახასიათებლებით. ისმის კითხვა, საკმარისია ის, რასაც რასიზმის ყოველგვარი გამოვლინების აღსაკვეთად ვაკეთებთ?

რასიზმი შეიძლება ნებისმიერ ადგილას გამოვლინდეს – მოედანზე ფეხბურთელებს შორის, გასახდელში ან სულაც სავარჯიშო ბაზაზე. ყველაზე ხშირი ფორმაა ფეხბურთელების დამცირება რასისტული შეძახილებით ფანთა გარკვეული ჯგუფების მხრიდან.

ბოლო დროის ყველაზე პოპულარული გამოხატულება შავკანიანი ფეხბურთელების მისამართით “მაიმუნის შეძახილების” იმიტაცია გახლავთ, ასევე ხშირად გადაუგდიათ ფეხბურთელებისთვის ბანანები (რაც მაიმუნებთან ასოცირდება).

ასი წელია, რაც ფეხბურთში დროთა განმავლობაში ეს მახინჯი პრობლემა იჩენს თავს. ამის აღსაკვეთად ჩატარებული უამრავი რეფორმისა და ინიციატივების მიუხედავად კლუბები, ორგანიზაციები და კონკრეტული ჯგუფები ჯერაც ვერ აღწევენ მიზანს.

ბოლო თვეებში რასიზმის პრობლემა ყველაზე მტკივნეულად ტურინის “იუვენტუსის” ახალგაზრდა ვარსკვლავ მოიზ კინსა და “ნაპოლის” მცველ კალიდუ კულიბალს შეეხო და ნათლად დავინახეთ, რომ ეს პრიმიტიული ზიზღი კვლავ იკავებს ადგილს კონკრეტული ჯგუფის ადამიანებში.


როგორ ისჯება რასიზმი ფეხბურთში?


პრობლემის აქტუალურობიდან გამომდინარე, ფეხბურთის მმართველი ორგანიზაციები ყოველწლიურად ცდილობენ რასიზმის წინააღმდეგ მებრძოლი კანონების ოპტიმიზაციას და ახლაც მიმდინარეობს მოლაპარაკებები მომავალ ნაბიჯებზე.

FIFA-ს დისციპლინარული კოდექსის თანახმად, ფეხბურთელი, რომელიც რასიზმის გამოვლენას შეუწყობს ხელს მინიმუმ 5-მატჩიანი დისკვალიფიკაციით დაისჯება, შესაძლოა, მის გუნდს ცარიელი ტრიბუნების წინ მოუწიოს თამაში და ამასთან ერთად დაახლოებით 20 ათასი ამერიკული დოლარის გადახდა მოუწევს. ასევე შეიძლება გუნდის დასჯა ქულების დაკლებით, ჩემპიონატიდან დაქვეითებით, ან პლეი-ოფიდან მოკვეთით – ეს იმ შემთხვევაში, თუ დამნაშავე რამდენიმე ფეხბურთელი იქნება.

მაშინ, როდესაც დამნაშავე რომელიმე გუნდის გულშემატკივარი აღმოჩნდება, ასოციაცია (ნაკრების შემთხვევაში) ან კლუბი 23 ათასი ამერიკული დოლარით დაისჯება. ვითარების სიმძიმიდან გამომდინარე, შესაძლებელია სასჯელს ცარიელი ტრიბუნების წინ თამაში, ქულების დაკლება და დაქვეითებაც დაემატოს. გარდა ამისა, თუ რომელიმე ფანს გამოიჭერენ, მას მინიმუმ ორწლიანი დისკვალიფიკაციით დასჯიან – სტადიონზე აღარ დაუშვებენ ამ პერიოდის მანძილზე.

ევროპული ფეხბურთის მმართველი ორგანი UEFA მეტწილად იზიარებს FIFA-ს მიდგომებს იმ განსხვავებით, რომ ფეხბურთელის დისკვალიფიკაციის მინიმალური პერიოდი 10 მატჩია, ხოლო მინიმალური ფულადი სახის ჯარიმა – 50 000 ამერიკული დოლარი.


საკმარისია?


მიუხედავად ერთი შეხედვით მკაცრი სასჯელებისა, რასიზმული იდეოლოგიით “დამახინჯებული” ფანები პერიოდულად მაინც ახერხებენ პრობლემის გაღვივებას, რაც, რა თქმა უნდა, იმის მანიშნებელია, რომ საკმარისი არ კეთდება.

დენი როუზი და მისი თანაგუნდელები მარტის თვეში მონტენეგროსთან გამართულ მატჩში რასიზმის მსხვერპლნი გახდნენ. მატჩის შემდეგ როუზმა აღნიშნა, რომ ფედერეციის დასჯა არც თუ ისე დიდი ოდენობის თანხით სულაც არ აკავებს ფანებს მსგავსი საქციელების ჩადენისგან – “სხვას რას ელით, როდესაც სასჯელი ასეთი სუსტია?”.

“2019 წელია და კვლავ იმის თქმა მიწევს, რომ სირცხვილია რაც ხდება. ჩვენ მხოლოდ განათლების დონის ამაღლებით შეგვიძლია ნათელი მოვფინოთ სიტუაციას. დროა მმართველებმა დიდი ნაბიჯები გადადგან რასიზმის წინააღმდეგ. შეიძლება ვინმე დასაჯო, მაგრამ ეს საერთო სურათს არ შეცვლის!

უფრო რთული უნდა გახადო ეს ყველაფერი. მთლიანი ფანკლუბი უნდა დასაჯო და თამაშებზე მისვლა აუკრძალო… რამე უნდა მოიმოქმედოთ, თორემ ასე არაფერი შეიცვლება,” – აცხადებს რაჰიმ სტერლინგი, რომელიც რასიზმის მსხვერპლი არაერთხელ გამხდარა.


როგორ უნდა უპასუხონ ფეხბურთელებმა?


ბევრი მიიჩნევს, რომ რასიზმს ფეხბურთელებმა შესაფერისად უნდა უპასუხონ. ხშირად ფეხბურთელები მსაჯს მატჩის შეჩერებას თხოვენ, ან მოედნის პროტესტის ნიშნად დატოვებაზეც კი ფიქრობენ. “ლივერპულის” მწვრთნელი იურგენ კლოპი და “ჩელსის” თავკაცი მაურისიო სარი ფეხბურთელებს სწორედ ასეთი ქმედებისკენ მოუწოდებენ მაშინ, როდესაც ჰარი კეინი აცხადებს, რომ ასეთ შემთხვევაში ყველანაირად დაუდგება თანაგუნდელებს გვერდით.

გთავაზობთ UEFA-ს პრეზიდენტის, ალექსანდერ ჩეფერინის მიერ გაზიარებულ ხედვას – “მატჩის შეჩერების ან გადადების მომენტში, ვფიქრობ, ფანების 90 პროცენტი იმ იდიოტებზე იყრის ჯავრს. 2019 წელია და არა მეოცე საუკუნე.”

რაჰიმ სტერლინგი კი თვლის, რომ ასეთ დროს მოედნის დატოვება უბრალოდ დამარცხების ტოლფასია. “საუკეთესო პასუხი მოედანზე გასვლა და გამარჯვების მოპოვებაა. ვფიქრობ, ეს კიდევ უფრო ატკენს მათ. ისინი მხოლოდ შენს გატეხვასა და მდგომარეობიდან გამოყვანას ცდილობენ და თუ მოედანს დატოვებ, ისინი გაიმარჯვებენ. უნდა გაიტანო და მატჩიც მოიგო, ასე დაამარცხებ მათ.”

მსგავსი სიახლეები
ფეხბურთი

კახა ცხადაძე: “ტორპედო” სერიოზული გუნდია და მას პატივს ვცემთ”

ევროპის ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე ქუთაისის “ტორპედოს” მეტოქე შიმკენტის “ორდაბასი” იქნება, რომელსაც ქართველი სპეციალის...
წაკითხვა
ფეხბურთი

თურქული გრანდი გიორგი წიტაიშვილით დაინტერესდა

თურქული ვებ-გვერდ Fotospor-ის ინფორმაციით, კიევის “დინამოს” შემტევი ნახევარმცველით, გიორგი წიტაიშვილით თურქული “ბეშიქთაში” დაი...
წაკითხვა
ფეხბურთი

ლევან შენგელიათი ესპანური და ბელგიური გუნდები დაინტერესდნენ

თბილისის “დინამოს” 23 წლის შემტევი, ლევან შენგელია, შესაძლოა, ლა ლიგა 2-ში ვიხილოთ. გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, […]...
წაკითხვა
ფეხბურთი

გია ჭიაბრიშვილი: “სურვილი მქონდა “სელტიკს” შევხვედროდით”

ჩემპიონთა ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე “საბურთალოს” მეტოქე მოლდოვური შერიფი იქნება. წილისყრასა და მეტოქეზე კომენტარი მთავარმა [&hell...
წაკითხვა
ფეხბურთი

კახა ჩხეტიანი: “ორდაბასი” კარგი გუნდია, რომელსაც სათავეში კახა ცხადაძე უდგას&#

ქუთაისის “ტორპედოს” მთავარმა მწვრთნელმა, კახა ჩხეტიანმა ევროპა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზე პირველ მეტოქეზე ისაუბრა. “ტორპედოს”...
წაკითხვა
ფეხბურთი

რა გაუკეთა მთავარმა მსაჯმა ფეხბურთელებს (ვიდეო)

ინტერნეტსივრცეში გავრცელდა სახალისო ვიდეო, რომელშიც აღბეჭდილია, თუ როგორ ეხუმრება მთავარი არბიტრი ფეხბურთელს. View this post […]...
წაკითხვა
ფეხბურთი

საქართველოს თასი – “საბურთალომ” მოიგო, “სპაერი”, “გარე

დღეს საქართველოს თასის 1/8 ფინალური ეტაპის 4 შეხვედრა გაიმართა. ეროვნული ლიგის ერთადერთი წარმომადგენელი, ჩემპიონი “საბურთალო” […]...
წაკითხვა
ფეხბურთი

რობერტო მარტინესი: “ლუკაკუმ “მანჩესტერ იუნაიტედი” უნდა დატოვოს”

ბელგიის საფეხბურთო ნაკრების მთავარი მწვრთნელი, რობერტო მარტინესი, თვლის, რომ რომელუ ლუკაკუს მომავლისთვის უკეთესი იქნება, თუ […]...
წაკითხვა
ფეხბურთი

სუარესი: “იანვარში 33 წლის გავხდები, დროა “ბარსელონამ” შემცვლელი იპოვოს&

კატალონიის “ბარსელონას” ურუგვაელმა თავდამსხმელმა, ლუის სუარესმა, საკუთარ მომავალთან დაკავშირებით საუბრისას აღნიშნა, რომ სრულად აანალიზებს ...
წაკითხვა
ფეხბურთი

დღის მთავარი სატრანსფერო ამბები – 18 ივნისი

რაბიო “იუვენტუსში” გადასვლას დათანხმდა “პარი სენ-ჟერმენის” ნახევარმცველი ადრიენ რაბიო “იუვენტუსში” გადასვლას დათან...
წაკითხვა
ფეხბურთი

ნიკოლოზ ქუთათელაძე პარიზის შემდეგ მოსკოვში ითამაშებს

ახალგაზრდა ქართველი თავდამსხმელი, ნიკოლოზ ქუთათელაძე, მოსკოვში იმყოფება. გავრცელებული ცნობების თანახმად, უკლუბოდ დარჩენილმა ქართველმა უკვე გაიარა [&he...
წაკითხვა
ფეხბურთი

ჯერარდმა “დერბის” უარი უთხრა

თითქმის გადაწყვეტილია, რომ “დერბი ქაუნთის” თავკაცი ფრენკ ლამპარდი ლონდონის “ჩელსის” მიაშურებს და მაურიციო სარის შეცვლის, [&hel...
წაკითხვა
ფეხბურთი

ევროპის ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე ქართული კლუბების მეტოქეები ცნობილია

18 ივნისს, შვეიცარიის ქალაქ ნიონში უეფას ევროპის ლიგის პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპის წილისყრა გაიმართა და გაირკვა, […]...
წაკითხვა
ფეხბურთი

ჩემპიონთა ლიგის პირველ საკვალიფიკაციო ეტაპზე “საბურთალოს” მეტოქე ცნობილია

დღეს, შვეიცარიის ქალაქ ნიონში უეფას ჩემპიონთა ლიგის 2019-2020 წლების სეზონის პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპის წილისყრა გაიმართა. […]...
წაკითხვა
ფეხბურთი

მიშელ პლატინი დააკავეს

უეფას ყოფილი პრეზიდენტი, მიშელ პლატინი დღეს საფრანგეთის პოლიციამ დააკავა. პლატინი დაკავებულია იმ საქმის გამოძიების ფარგლებში, […]...
წაკითხვა